Booba ve Ali ikilisinden oluşan Lunatic’in 2000 yılında çıkardığı mükemmel albüm Mauvais oeil [yani Nazar Boncuğu veya Kem Göz, Türkçe’de Sibel Can albüm ismi gibi duruyor] geçtiğimiz hafta boyunca “Fransa’nın banliyöleri” ve “azınlıkların hıncı” sözcüklerini 100 kere görünce tekrar aklıma düştü. ABD’den hatırı sayılır şekilde esinlenmiş ama kendi başına da çok zengin bir hiphop geleneğine sahip olan Fransa’da türün işlediği konular klasik: şehir kıyılarındaki banliyöler/gettolarda hayat, polis tacizi ve ağır anti-polis motifler, ırkçılık, ABD’de Wu Tang Clan ve daha ziyade “underground hiphop” muhteviyatında yer alan İslam, pan-Afrikanizm, sömürücülük temaları, uyuşturucu güzellemesi* ve bolca küfür. Booba kardeşimiz o günlerden bu günlere efil efil 50 Cent’e evrilmiş ama yürekler serin, listenin sonlarına doğru bayrağı devralan gençler göreceksiniz.
1. IAM – Le fin de leur monde
2. Lunatic – Homme de l’ombre
3. Lunatic – Banlieu Ouest
4. NTM – Pose ton gun
5. Lunatic – La crime paie
6. RZA & IAM – Seul face a lui
7. Ministère AMER – Sacrifice de poulets
8. NTM – That’s My People
9. L’Entourage – Hail Mary freestyle
10. Népal – #16par16 Freestyle
11. Népal – #16par16Remix (prod. Goomar) [Népal videolarını içeren 75esessions kanalında anonim “John Doe” freestyle videolarına da bakın]
12. Lunatic – Le Silence N’est Pas Un Oubli
*Banliyö dünyası ve Fransız rap’i konusunda VICE’ın [İngilizce altyazılı] bir belgeseli var. VICE kısmının altını çizelim, sonra vay efendim bu ne biçim belgesel denmesin: